مراقبت اوليه فرد دچار صدمه مغزی شده

متخصص مغز و اعصاب: چطور به فردي که توانايي اندکي در حرکت يا انجام مراقبت شخصي دارد کمک کنيم (اين فرد ممکن است توانايي فهميدن را داشته باشد يا نه) فردي که صدمه مغزي شديد شده است در ابتداً تقريباً هميشه به مراقبت بيمارستاني نياز دارد. اغلب فرد به يک لوله براي کمک به تنفس زياد خواهد داشت. فرد ممکن است توسط غذاهاي مايعي که به وسيله لوله به شکمش برده ميشود تغذيه شود.

فرد ممکن است شکستگي يا زخم هاي باز که نياز به مراقبت روزانه توسط دکتر ها و پرستار دارد داشته باشد. اگر چه پس از يک دوره زماني، فرد ممکن است حتي در صورت عدم حرکت و انجام دادن کارهاي خودش، توانايي تنفس، خوردن و گرفتن مايعات را بدون لوله ها دوباره بدست بياورد.

اين فرد به مقدار زيادي مراقبت نياز خواهد داشت. حتي در صورتيکه نياز به مراقبت روزانه توسط دکترها و پرستار ها نياز داشته باشد. اعضاي خانواده، دوستان و همسايگان ممکن است نتوانند ياد بگيرند که چطور به تدارک نيازهاي مراقبتي در خانه ادامه بدهند. در زير برخي از مهمترين دستور العمل هايي که خانواده نياز به يادگيري آنها دارد در مورد تدارک مراقبت در خانه براي فردي که به کمترين ميزان در توانايي هاي خود در حرکت به دليل صدمه مغزي رسيده است آمده است.

 مراقبت پوستي خوب (براي درمان يا کمک به جلوگيري از ايجاد زخم باز)

به پوست فرد زود به زود نگاه کنيد. اگر پوست يک جاي زخم يا زخم باز دارد آن بايد روزانه با آب جوشيده شسته شده و با پارچه هاي تميز پوشيده شود. ممکن است به نظر برسد که فرد زخم هاي عفوني شده اي دارد که نياز به خدمات پزشکي داشته باشد. (اگر زخم ها داراي چرک زرد يا سبز باشد يا در هنگام گرم باشد عفوني شده اند.)

زمانيکه فرد ادرار ميکند يا روده هايش حرکت ميکنند. مهمترين کار اين است که هر چه زودتر رطوبت يا موادي که روي پوست فرد مانده اند را تميز کنيم. باقي ماندن ادرار و مدفوع روي پوست باعث ميشود که باز شدن جاي زخم ها توسعه يابد. براي کمک به فرد بايد ادرار روي يک پد يا بالشي که از موادي ساخته شده است که جاذب آب است بخوابانيم مثل تشک هاي پنبه اي، کتاني، برگي يا حصيري.

پوست ميتواند همچنين در جائيکه توسط رختخواب باش، پوشاننده ها يا ديگر اشيا به فشار داده ميشود قرمز شود. چرخاندن فرد را در رختخواب هر 2 تا 3 ساعت يک بار در طول روز و شب مهم ميباشد. هر بار که او چرخانديد، بايد پوست را از لحاظ علامت هاي قرمز چک کنيد.

توجه زيادي به هر علامت قرمزي که پس از تغيير دادن وضعيت فرد از بين نرفته است داشته باشيد. سعي کنيد که مناطق قرمز را از تماس با هر چيزي تا هنگام از بين رفتن دور نگهداريد. (تصاوير 15a،c,b)

مطالب پیشنهادی:  درمان سکته مغزی با رژیم غذایی صحیح

کم کردن خطر بد شکل شدن عضو

فردي که صدمه مغزي شديد شده است نميتواند اعضاي بدنش را حرکت دهد و اين ممکن است به صورت منظم باعث توسعه بد شکلي در اعضاي که نمي تواند حرکت کنند شود. بر اثر صدمه مغزي، دستور العمل هاي هماهنگ شده نمي توانند به عصب هايي که پيام ها را به عضلات انتقال ميدهند رسانده شوند. در نتيجه بعضي عضلات قوي باقي مي مانند در حاليکه برخي ديگر ضعيف تر ميشوند. عضلات قوي تر اعضاي فرد را به يک وضعيت غير عادي مي کشانند. در اين هنگام کمبود حرکت ميتواند باعث خشکي مفاصل اعضاي بدن فرد شود.

اگر خشکي و بد شکلي توسعه پيدا کنند، فرد حتي در چرخاندن خودش، تعبير وضعيتش در رختخواب يا تميز کردن بدنش مشکل پيدا ميکند. هميشه امکان پيشگيري از خشکي و بد شکلي در فردي که به صورت شديد صدمه ديده و نمي تواند حرکت کند وجود ندارد در زير بعضي از راههاي محدوديت توسعه بد شکلي ها آورده شده است:

طرز خوابيدن فرد را در رختخواب چندين بار در طول روز و شب تغيير دهيد و همچنين اجازه ندهيد که اندام هاي فوقاني يا ساير اندام هاي فرد در همان وضعيت به مدت طولاني باقي بماند.

مفاصل هر عضو را چندين بار در طول روز خم و راست کنيد. از اسپينت ها براي نگهداري عضو ها در وضعيت مستقيم تا آنجا که ممکن است استفاده کنيد. انگشت ها ممکن است به سمت کف دست يا به صورت مشت شده خم شوند. و اگر اين اتفاق بيافتد زخم هاي باز مي توانند در جائي که عضو ها يا انگشت ها با هم تماس دارند ايجاد شوند.

گاهي اوقات اعضاي فرد ممکن است با يکديگر تماس داشته باشند تا به يکديگر فشار وارد کنند. دراين هنگام بايد پاهايي را که با يکديگر تماس دارند يا به يکديگر فشار وارد مي کنند را به وسيله قرار دادن يک بالش يا رول بزرگي از پارچه نرم بين آنها از هم جدا نگهداريم.

اگر دست فرد به طور محکم به قفسه سينه فشار وارد ميکند يک پارچه نرم کلفت را بين دست ها و قفسه سينه فرد يعني جائيکه که آنها به يکديگر فشار وارد ميکنند قرار دهيد. انگشتاني که به طور محکم به هم فشرده شده اند را به وسيله قرار دادن رول هاي کوچک از پارچه هاي نرم بين انگشتان جدا کنيد.

يک رول کوچک همچنين ميتواند بين انگشتان و کف دست قرار گيرد.

يک foot board ميتواند براي نگهداشتن پاها در وضعيت صاف در رختخواب استفاده کرد، آن طور که انگشت ها و پاها شروع به چرخش به سمت پايين نکنند. (تصوير 19) پد نرمي را زير مچ ها براي محافظت پاشنه ها قرار دهيد. از فوم يا پارچه نرم استفاده کنيد.

مطالب پیشنهادی:  نورلوژیست یا متخصص مغز و اعصاب 

 استراحت و خواب

فرد ممکن است نسبت به زمان قبل از صدمه به خواب بيشتري نياز داشته باشد. او ممکن است به چندين چرت در طول روز نياز داشته باشد. مکن خواب فرد بايد کاملاً آرام و دور از فعاليت افراد خانواده اما به اندازه کافي نزديک به آنها آن طور که اعضاي خانواده بتوانند او را براي نيازهايش چک کنند. تغيير وضعيت او را هر چند ساعت حتي در طول شب به ياد داشته باشيد.

 تنفس و محافظت از فرد براي جلوگيري از خفه شدن

فردي که نمي تواند خودش را حرکت دهد بايد در وضعيتي بخوابد که بتواند به آساني تنفس کشد. بالش ها و پتوها را از صورت او دور نگه داريد. اگر فرد در تنفس در حالت صاف خوابيده روي پشتش مشکل داشت از بالش يا پتوهاي رول شده براي بلند نگه داشتن سر و قفسه سينه او استفاده کنيد.

هنگاميکه در حال غذا دادن يا نوشاندن فرد هستيد بايد به او کمک کنيد که در وضعيت نشسته بنشيند. او بايد در اين وضعيت غير خوابيده تا يک ساعت پس از غذا خوردن باقي بماند. اين وضعيت به فرد در جلوگيري از برگشت غذا از معده وي که ممکن است باعث خفه شدن فرد شود، کمک خواهد کرد. اگر فرد استفراغ کرد، به سرعت او را به پهلو بچرخانيد به طوريکه مواد مستفرغه وارد ناي او نشوند. (تصوير 22)

 کنترل ادرار و مدفوع

هر فرد حرکات شکمي و روده اي و ادرار کردن منظم نياز دارد. اين راهي است که مواد زائد از بدنمان خارج ميشود. اگر فرد اينها را نداشت، به او غذاهايي بدهيد که به حرکات روده اي وي کمک کند. ميوه ها و سبزيجات براي تحريک حرکات شکمي و روده اي بسيار مفيد هستند. همچنين آب براي برقراري حرکات ارادي به طور منظم نياز است. فرد بايد چندين بار در روز آب بنوشد.

اگر فرد حرکات روده اي و شکمي منظمي نداشته باشد، براي او ضرر دارد. اين به اين معني است که مواد زائد و مدفوع به عنوان تله اي در روده و شکم ميباشند. پزشک ممکن است استفاده از روغن سبزيجات و يا وازلين مايع را تجويز کند که اين ها در هنگام ورود به راست روده باعث کمک به خروج مدفوع ميشود. کمک ديگر به فرد براي از بين بردن احتمال صدمه اين است که به طور آرام يک انگشت را داخل سوراخ رکتوم (مقعد) فرد فرو ببريم و با انگشت يک حرکت دايره وار آرامي را توليد کنيم. اگر دستکش هاي لاستيکي يک بار مصرف موجود باشد ميتواند در دست مورد استفاده قرار گيرد. مقدار کمي روغن گياهي بايد همچنين براي روان حرکات انگشتان استفاده شود (چه دستکش مورد استفاده قرار بگيرد، چه نگير). فشار ناشي از انگشتان ميتواند باعث شروع حرکت عضلات روده جهت هل دادن مدفوع و مواد زائد شود. کمک کننده بايد مطمئن شود که دستهايش را با صابون پس از کمک کردن به خروج مدفوع شسته است. حتي اگر از دستکش هاي يکبار مصرف استفاده کرده است.

مطالب پیشنهادی:  هشت ذهینت اشتباه درباره بیماری صرع

کسي که صدمه مغزي شديد ديده است ممکن است در خط عفونت مثانه يا کليه ها باشد. فرد کمک کننده بايد مرتباً رنگ و بوي ادرار فرد را چک کند. ادراري که ابري مانند و قرمز رنگ است و داراي بوي تندي ميباشد علامت عفونت و نياز فرد به خدمات داروئي و پزشکي است. ادرار قهوه اي تيره علامت نياز فرد به آب بيشتر است. ادرار زرد نشان دهنده سلامت فرد است.

بعضي از افرادي که صدمه مغزي شدند در خروج کامل ادرار از مثانه شان مشکل دارند چون عضلات مثانه شان بطور صحيح عمل نميکند. گاهي اوقات عفونت ميتواند از خروج ادرار جلوگيري کند. فردي با چنين مشکلاتي ممکن است به يک لوله Catheter (ميل مجراي ادراري در جراحي) که داخل مثانه فرد فرو برده ميشود نياز داشته باشد. تا به اين وسيله به ادرار اجازه خروج داده شود. براي فرو بردن لوله Catheter به يک پزشک يا پرستار نياز خواهد بود، اما اعضاي خانواده همچنين مي توانند براي کنترل Catheter و تميز نگهداشتن مکان Catheter و پاک کردن آن مکان از عفونت آموزش داده شوند.

اگر فرد نمي تواند از رختخواب براي توالت کردن جهت خروج ادرار برخيزد. کمک کننده بايد يک ظرف ادرار يا براي گرفتن او را پيشنهاد کند. همچنين يک فهرست براي کمک به فرد جهت ادرار به صورت هر 2 تا 3 ساعت يک بار تنظيم شود. اين ها به فرد کمک ميکند که يک برنامه ادرار کردن روزانه مورد نياز داشته باشند.

اگر فرد نتواند داخل ظرف ادرار يا ادرار کند، پد هاي جذب کننده مواد را زير بدنش براي گرفتن ادرار و مدفوع قرار دهيد. که دوباره اين عمل در قسمت 4.2.1. مراقبت خوب از پوست بحث شد، موادي که روي پوست مي مانند بايد مرتباً براي جلوگيري از صدمه به پوست برداشته شوند.

چطور به فردي که نمي تواند قسمت هاي مختلف بدنش را حرکت دهد، کمک کنيم.

پس از صدمه مغزي، حرکت بسيار مهم است چون با حرکت از خشکي و بد شکلي جلوگيري مي کنيم. بد شکلي به اين معني است که قسمت هايي از بدن که خشک شده اند به يک وضعيت غير طبيعي مي روند و حالا در اين وضعيت نمي توانند به آساني حرکات عادي را انجام دهند. زمانيکه فرد نمي تواند دستها يا پاهايش را حرکت دهد گاهي اوقات مفاصل خشک ميشوند. زماني که مفاصل خشک هستند، دستها و پاها ميتوانند بد شکل شوند. حمام کردن، لباس پوشاندن، توالت کردن و نشستن فردي که دست و پايش بد شکل شده اند بسيار مشکل ميباشد. بد شکلي ها همچنين ميتوانند از ايستادن و راه رفتن فرد جلوگيري کنند.

 

سوال خود را مطرح کنید :


پاسخی بگذارید