مشکلات شناختی فرد بیمار مغز و اعصاب!

متخصص مغز و اعصاب: صدمه مغزي، تمايل فرد را براي ادرار کردن يا تخليه مدفوع به عنوان يک رفتار قابل قبول کاهش ميدهد. به خاطر صدمه مغزي، فرد نگران ادرار کردن روي لباسش نيست چون صدمه نمي گذارد او در برابر اين مشکل از خود مراقبت کند.

اين شخص جهت باز آموزي انتظارات اجتماعي درباره استفاده از توالت به کمک نياز دارد. همچنين بايد به کار مربوط به تخليه روده و مثانه را دوباره ياد بگيريد.

هميشه به او در عوض کردن لباس هاي کثيفش کمک کنيد و هميشه او را در استفاده از توالت يا مستراح ياري برسانيد. به عنوان مثال او را در ساعت هاي 8 صبح، 11 صبح، 2 بعد از ظهر، 5 بعد از ظهر و 8 بعد از ظهر به دستشويي ببريد.

او را تشويق کنيد، اگر ميتواند بعد از استفاده از دستشويي اندام تناسلي و دستانش را تميز کنيد. اگر نمي داند که چطور بايد خودش را تميز کند، حرکتي را که بايد براي اين کار انجام دهد به او نشان دهيد.

مشکلات حرکتي

اگر مشکلات حرکتي استفاده از توالت و مستراحي که خانواده معمولاً از آن استفاده ميکند را با مشکل همراه کند، يک صندلي توالت براي او درست کنيد. صندلي بايد داراي يک استراحت گاه پشتي و حمايت کننده هاي بازو باشد. محل نشستن بايد يک سوراخ در وسط يعني جايي که سطل زير آن قرار مي گيرد، داشته باشد. يک کمربند يا طناب ميتواند براي کساني که تعادل کافي در نشستن ندارند به صندلي اضافه شود.

شخصي که مشکلات تعادلي دارد هنگام نشستن و بلند شدن از توالت نياز به گرفتن يک ميله دارد. ميله را به يک سطح محکم در جلو يا طرفين توالت وصل کنيد. امنيت شخصي که مشکلات تعادلي دارد از طريق گرفتن يک ميله هنگام تميز کردن خودش پس از توالت بيشتر مي شود.

ذکر اين نکته مهم است که بيرون آمدن از تخت يا بلند شدن از روي صندلي براي استفاده از توالت يا مستراح به رشد قدرت و تعادل شخص کمک ميکند. اين امر توانايي فرد براي ايستادن و راه رفتن را بهبود خواهد بخشيد.

لباس پوشيدن

چطور به شخصي که در لباس پوشيدن مشکل دارد کمک کنيم. ممکن است شخص صدمه ديده حافظه ضعيفي داشته يا در يادگيري دچار مشکل شده باشد. شخص بايد هر روز با يک روش مشابه لباس بپوشد. اين امر توانايي وي براي يادگيري لباس پوشيدن را بهبود مي بخشد. اقلام لباس پوشيدن را در جاي يکسان و مشابهي نگه داريد. فعاليت ها را با دستورات يکسان و مشابهي انجام دهيد. مثلاً: هميشه او را به اجرا کردن اين دستور وادار کنيد: لباس زير، شلوار، جوراب ها، کفش ها، بلوز.

کمک به شخصي که هنگام انجام فعاليت هاي لباس پوشيدن گيج مي شود، يا به نظر ميرسد که دستورات را نمي فهمد:

. فقط لباس هايي را که مورد نياز است در دسترس قرار دهيد.

. اگر او دست از لباس پوشيدن مي کشد و به نظر ميرسد که در انجام فعاليتي که بعد از آن بايد انجام دهد گيج ميشود، يا يک مرحله را اشتباه انجام ميدهد، کنار او بنشينيد و دستورات را مرحله به مرحله به او بدهيد. قبل از اينکه به سراغ دستورات مرحله بعد برويد صبر کنيد تا يک مرحله به اتمام برسد.

. اگر به نظر ميرسد که نمي فهمد، به او نشان دهيد که چکار کند.

. اگر بعد از دادن دستورات و علائم هنوز در تکميل يک مرحله لباس پوشيدن نا توان است، دستتان را روي دست او قرار داده و آن را در مسير تکميل مرحله مورد نظر حرکت دهيد.

کمک به شخصي که به نظر خسته و ضعيف است:

. وقت بيشتري براي انجام هر فعاليت اختصاص دهيد. در صورت نياز فواصل استراحت بدهيد. او را تشويق کنيد تا جايي که امکان دارد فعاليت را انجام دهد، حتي اگر فقط قادر به انجام مقدار کمي از فعاليت لباس پوشيدن باشد.

کمک به شخصي که در اعمال توجه به آنچه که انجام ميدهد مشکل دارد:

لباس ها را در يک اتاق ساکت بپوشد. تعداد افراد را در داخل اتاق محدود کنيد. اگر صحبت کردن باعث به هم ريختن او مي شود، در حين لباس پوشيدن با او حرف نزنيد.

مطالب پیشنهادی:  علائم، تشخیص و درمان بیماری منییر

براي کمک به شخصي که در شروع و تکميل يک فعاليت مشکل دارد، نسبت دستورات زير را امتحان کنيد:

(همچنين اين روش به شخصي که از کاري کم ميکند اطمينان ندارد کمک ميکند).

. به شخص بگوئيد که چه کارهايي بايد انجام دهد.

. اطلاعات مربوط به يک مرحله را در يک زمان بدهيد.

. به هر آيتم اشاره کنيد.

. کاري که بايد انجام شود را به او نشان دهيد.

. دستتان را روي دست او قرار داده و آن را چند بار در جهت انجام فعاليت حرکت دهيد.

. سپس دستتان را برداشته و ببينيد که آيا او فعاليت را بدون کمک ادامه ميدهد يا خير.

کمک به فردي که در پيدا کردن موارد يا مراقبت از يک سمت بدن مشکل دارد:

. اول او را به کار با سمت فراموش شده بدنش تشويق کنيد. هنگام لباس پوشيدن، اول بازوي فراموش شده را در آستين بلوز قرار دهد. هنگام شانه کردن موها، اول سمت فراموش شده را شانه کند. سمت فراموش شده اش را به او ياد آوري کنيد. عضو را به او نشان دهيد و او را تشويق کنيد تا آن اندام را ماساژ دهد.

کمک به فردي با مشکل حرکتي، ضعف و تعادل در لباس پوشيدن:

. اين شخص بايد از وضعيتي که بيشترين تعادل پايدار را فراهم ميکند لباس بپوشد. اگر شخص براي لباس پوشيدن بنشيند ممکن است ايمن تر و موفق تر باشد. يا ميتواند براي لباس پوشيدن به پشتش بخوابد.

. اول قسمت ضعيف تر بدن را داخل لباس قرار دهد. پوشيدن بلوز هاي پليور (ژاکت) و تي شرت ها نسبت به بلوزهاي دکمه دار يا دکمه هاي فشاري راحت تر است. پوشيدن شلوار هايي که بند هاي شلواري الاستيک دارند نسبت به شلوارهايي که با زيپ، دکمه يا بند کشي بسته ميشوند، راحت تر است.

اين راهکارها را براي شخصي که در لباس پوشيدن فقط قادر به استفاده از يک دست است، يا در يک سمت بدنش بسيار ضعفي است امتحان کنيد.

پوشيدن بلوز پليور (ژاکت)

قسمت جلويي بلوز روي ران هاي شخص قرار بگيرد. يقه بايد نزديک به زانوها باشد.

. دکمه بلوز را باز کرده و ورودي بازوي ضعيف تر را پيدا کنيد.

. دست ضعيف تر را داخل ورودي قرار داده و به داخل آستين هل دهيد. اگر نياز بود، از دست قوي تر براي قرار دادن دست ضعيف تر به داخل آستين و کشيدن آن روي بازو استفاده کنيد. آستين را به سمت بالا و پشت آرنج بکشيد.

. دست قوي تر را داخل آستين قرار داده و بلوز را روي سر بکشيد. (بعضي اوقات اين امر اول به کشيدن بلوز روي سر و سپس قرار دادن بازوي قوي به داخل آستين کمک ميکند.)

پوشيدن بلوز دکمه دار

. آستين مربوط به بازوي ضعيف تر را پيدا کنيد. آستين را طوري وضعيت دهي کنيد که بين پاها آويزان شود و سپس بازوي ضعيف تر را در آستين قرار دهيد. اگر نياز بود، از دست قوي براي قرار دادن دست ضعف تر در آستين استفاده کنيد.

. آستين را در سر تا سر شانه به سمت بالا و پشت گردن بکشيد. به پشت سر رسيده و يقه را به سمت شانه مقابل بکشيد.

بازوي قوي را داخل آستين قرار داده و دکمه را ببنديد

پوشيدن شلوار

شخص ميتواند در وضعيت خوابيده شلوار بپوشد (وقتي به ديوار تکيه داده يا در رختخواب هم روشي مشابه به همين استفاده ميشود.)

در صورت امکان شخص بايد پاي ضعيف ترش را بالا آورده و پاچه شلوار را روي پاي ضعيف تر قرار دهد. (شکل 51)

. اگر نميتواند پايش را بالا بياورد، از يک تکه چوب همراه با قلاب براي پايين آوردن شلوار به سمت پاي ضعيف تر استفاده کنيد. (شکل 52)

. پاي ديگر را داخل شلوار قرار داده و از چوب براي بالا کشيدن شلوار تا جايي که بتواند با دستش به شلوار برسد استفاده کنيد. شلوار را تا جايي که امکان دارد بالا بکشيد.

. سپس ميتواند باسن هايش را از تخت بلند کرده و شلوار را روي لگنش بکشد. (شکل 53)

لباس پوشيدن در حالت نشسته روي صندلي

. اگر شخص نمي تواند براي رسيدن به پايش خم شود، بايد پاهايش را به صورت ضربدري قرار داده، انگشتان پاي ضعيف تر را روي زانوي مخالف قرار دهد. (شکل 54)

مطالب پیشنهادی:  رژيم غذايي براي کاهش فشار خون بالا

. اگر نمي تواند پاهايش را به صورت ضربدري قرار دهد، از يک بالا نگه دارنده پا استفاده کنيد تا رسيدن را براي او راحت تر کند.

. يا ممکن است شخص از يک چوب همراه با قلاب براي قرار دادن شلوار روي انگشتان استفاده کند. (شکل 55)

.شلوار را با يک تکه چوب بالا بکشيد تا زمانيکه به دست شخص رسيده و بالا کشيده شود. سپس مي تواند بايستد و شلوار را بالا بکشد. به او کمک کنيد شلوارش را ميزان کرد و در صورت نياز تعادلش را حفظ کند.

پوشيدن جوراب با يک دست

انگشتان خود را يک جا جمع کرده و دست را داخل جوراب هل دهيد. جوراب را با باز کردن انگشتان باز کنيد و آن را بر روي پنجه پا بکشيد. دست را بيرون آورده و جوراب را بالا بکشيد. (شکل 56 a,b)

پوشيدن کفش

اگر شخصي توانايي رساندن دست ها به پايش را نداشته باشد، به پاشنه کش يک دسته اضافه کنيد تا براي پوشيدن کفش راحت تر باشد و اگر پاشنه کش در دسترس نداريد، مي توانيد يک قطعه چوب برداشته و آن را متناسب با پاشنه پاي شخص تراش داده و منحني کنيد.

شيوه بستن کفش با يک دست

1- به يک سر بند کفش يک گره پاپيوني بزنيد، سر گره نخورده بند را از نزديک ترين سوراخ به نوک کفش عبور دهيد و در سمت چپ سفت کنيد.

2- بند را از ميان زبانه کفش رد کنيد و آن را از سوراخ روبروي آن رد کرده و سفت کنيد.

3- به همين صورت نخ کردن را ادامه دهيد تا به آخرين سوراخ برسيد.

4- انتهاي بند را بين دو سوراخ آخر نخ کنيد، و آن را دور مچ پا ببنديد. آن را محکم نکشيد. يک حلقه کوچک از بند را آزاد بگذاريد.

5- با باقيمانده بند يک حلقه ديگر درست کنيد. از انتهاي بند استفاده نکنيد.

6- حلقه دوم را از ميان حلقه اول رد کنيد، حلقه را دور مچ پا ببنديد و آن را محکم کنيد. (شکل 57)

چگونه به افرادي که در راه رفتن مشکل دارند کمک کنيم.

معمولاً فردي که آسيب مغزي ديده، بايد پروسه ايستادن، حفظ تعادل و راه رفتن را دوباره آموزش ببيند. همچنين در جنبه هاي ديگر باز آموزي، شخصي که آموزش ميدهد بايد هر دو شکل شناختي و فيزيکي را در نظر بگيرد.

.ممکن است او بياد نياورد که چگونه حرکت ميکرده.

. پاها ممکن است بسيار ضعيف شده باشد يا حتي براي تحمل وزن او سفت و بد شکل شده باشد.

. ممکن است حرکات پايش غير قابل کنترل باشد.

قبل از اينکه راه رفتن را ياد بگيرد بايد بداند که چطور بايستد و تعادلش را حفظ کند. در مرحله اول بايد ياد بگيرد که از روي صندلي يا زمين چطور بلند شود.

 

4.8.1. آموزش ايستادن در حالتي که بر روي صندلي نشسته

. با بيان بسيار ساده به او بگوئيد که چه کاري بايد انجام دهد.

. مطمئن شويد که پاهايش بر روي سطح صاف قرار دارد

. از او بخواهيد به جلو متمايل شود طوري که سرش در راستاي پنجه پايش باشد. ==

. از او بخواهيد باسن خود را تا لبه صندلي جلو بياورد

. ممکن است براي ايستادن به کمک يک يا دو نفر احتياج داشته باشد. اگر دو نفر به او کمک ميکنند بايد يکي در يک طرف و ديگري در طرف ديگر شخص روبروي هم قرار بگيرند و يک دستشان را زير بازوي شخص و دست ديگر را دور کمر بيمار بگيرند.

. اگر فقط يک شخص به بيمار کمک ميکند، بايد در سمت ضعيف تر بيمار بايستد و به پاهاي ضعيف بيمار کمک کند تا با تکيه به پاهايش بايستد.

. شخص کمک کننده ممکن است بخواهد در سمت قوي تر بيمار بايستد و او را براي ايستادن راهنمايي کند.

. شخص ممکن است در مقابل بيمار بايستد و زير بغل هاي وي را گرفته و براي ايستادن به سمت بالا بکشد.

. براي کمک ميتوانيد به آرامي او را به جلو و عقب تکان دهيد و با شمردن 3-2-1 وي و همراه او در يک زمان به ايستادن کمک کنند.

. به شخص ياد آور شويد، با تکيه به پاهايش بايستد. از او بخواهيد که به سمت جلو متمايل شود و نگاه کردن به سمت بالا ميتواند ايستادن را براي شخص آسانتر کند.

مطالب پیشنهادی:  درمان تکلم در بیماران سکته مغزی 

چطور به يک شخص کمک کنيم تا از وضعيت نشسته روي زمين بايستد.

 

. شخص ممکن است بتواند با استفاده از دستگيره هاي چوبي يا فلزي که بر روي ديوار نصب شده جهت کمک استفاده کرده و بايستد. سه قطعه چوب محکم را به اين منظور به ديوار وصل کنيد. وقتي که شخص روي زمين نشسته، پايين ترين دسته بايد هم سطح چشم او باشد. (شکل 64)

. به شخص بگوئيد با کمک گرفتن از اين دستگيره ها خودش را بالا بکشد.

. ممکن است يک نفر براي کمک پشت سر بيمار بايستد و کمر او را گرفته و براي ايستادن به او کمک کند.

لازم است بيمار اين تمرين را بارها تکرار کند.

. شخص با زانوي جمع شدن روي زمين نشسته است.

. دو شخص کمک کننده دو طرف بيمار روبروي هم ايستاده و زير دست هاي او را مي گيرند و کمک ميکنند از زمين بلند شود. (شکل 65)

. هر شخص زير بغل بيمار را با يک دست گرفته و دست يا ساعدش را با دست ديگر گرفته و به او کمک ميکند.

. سپس آن شخص بيمار را که به جلو هل داده و کمک ميکند که بايستد، البته مطمئن شويد که پاهايش محکم بر روي سطح صاف قرار دارد.

. بيمار با زانوي جمع روي زمين نشسته و کف پاهايش بر روز مين است و شخص کمک کننده پشت او مي ايستد و دست هايش را از زير بغل بيمار رد کرده و ساعد او را مي گيرد در مقابل بدن وي نگه مي دارد.

.سپس مي ايستد و بيمار را به سمت بالا مي کشد، مطمئن شويد که کف پاي بيمار بر روي سطح صاف زمين مستحکم است.

. بيمار در مقابل صندلي يا يک چهار پايه کوتاه زانو بزند

. بيمار از صندلي براي بالا کشيدن خود استفاده کند طوري که بتواند يک پاي خود را بالاتر آورده و کف آن را بر روي زمين قرار دهد. سپس از صندلي به عنوان يک کمک براي بالا کشيدن خود استفاده کند.

 حفظ تعادل بعد از ايستادن

يک شخص آسيب ديده ممکن است مدت ها در رختخواب بوده باشد و هر چقدر بيشتر بستري بوده باشد ايستادن و راه رفتن برايش سخت تر خواهد بود. ممکن است مفاصل او خشک و دردناک باشد و به دلايل زير در حفظ تعادل مشکل داشته باشد.

.ممکن است پاهايش آن قدر ضعيف باشد که تاب تحمل بالا تنه اش را نداشته باشد.

. ممکن است وقتي که سعي ميکند بايستد دچار سر گيجه شود. .

. ممکن است پاهايش کاملاً صاف نشود.

ممکن است شخص در تلاش هاي اوليه توانايي ايستادن طولاني مدت را نداشته باشد. به او اجازه دهيد به آهستگي با شرايط جديد خود را وفق دهد. اگر او دراز کشيده است به او فرصت دهيد قبل از ايستادن چند دقيقه در وضعيت نشسته باشد. اين کار از سر گيجه او جلوگيري ميکند.

تمرين هاي زير براي آموزش حفظ تعادل به کار مي رود.

ايستادن با کمک گرفتن از دو نفر

. هر شخص کمک کننده يک دستش را پشت بيمار گرفته و با دست ديگري دست وي را گرفته و او را نگه مي دارد.

ايستادن با کمک يک نفر

. شخص کمک کننده در سمت ضعيف تر بيمار ايستاده و يک دستش را پشت بيمار قرار داده و با دست ديگرش دست يا ساعد او را نگه داشته است.

ايستادن در مقابل ميز پايه بلند

. شخص با دستش به ميز تکيه داده و با کمک ميز وزن خود را روي آن انداخته و مي ايستد (شکل 70) بيمار ممکن است براي ايستادن و صاف کردن زانو نياز به کمک داشته باشد و نيز ممکن است به تمرين هر روزه احتياج داشته باشد. وقتي که او شروع به ايستادن ميکند، ميتواند از يک ميز يا صندلي به عنوان تکيه گاه استفاده کند. وقتي که بتواند مدت طولاني تري بايستد، از او بخواهيد کمتر از ميز و يا صندلي براي انتقال وزنش روي آن استفاده کند.

هدف اين است که او بتواند بدون کمک گرفتن از هر چيزي بايستد.

 

سوال خود را مطرح کنید :


پاسخی بگذارید