در چه مواردی «نوار عصب و عضله» گرفته می شود؟

نوار عصب و عضله، ثبت سیگنال‌های الکتریکی ناشی از فعالیت عصب و ماهیچه است که به صورت غیر تهاجمی و یا به صورت تهاجمی صورت می‌گیرد. ثبت سیگنال EMG سطحی به صورت غیر تهاجمی ریسک کمتری را متوجه‌ بیمار می کند. ماهیچه نگاری، الکترومیوگرافی (Electromyography) یا EMG از دیگر عناوین نوار عصب و عضله است.

نوار عصب و عضله از چند قسمت درست شده است:

۱- مطالعه قسمت حرکتی عصب
۲- مطالعه قسمت حسی عصب
۳-مطالعه عضله بنابراین، تست عصب شامل مطالعه هدایت حسی و حرکتی عصب ۳nerve conduction velocity یا NCV و علاوه بر آن تست عضله مطالعه طرز کار عضله نیز انجام می گیرد که (electromyography) نامیده می شود. مطالعه طرز کار عضله با فرو کردن الکترودهای سوزنی در داخل عضله انجام می شود.

هدف از تست نوار عصب و عضله

هدف از این تست بررسی نحوه فعالیت عصب و عضله در کنار هم. از جمله علائم رایج بیماران اسکلتی عضلانی عبارتست از:

  • وجود درد در قسمتهای مختلف بدن
  •  احساس ضعف و خستگی
  •  احساس گزگز و مورمور شدن در نقاط مختلف بدن
  •  احساس بی حسی در اندام مختلف بدن
  • کمردرد با علایم انتشاری و وجود فشار دیسک یا ارتروز روی کمر
  •  گردن درد با علایم تنتشاری و وجود فشار دیسک یا ارتروز روی گردن

کاربرد تست نوار عصب و عضله در درمان بیماری ها:

  • سندرم تونل کارپ
  • سندرم خروجی قفسه سینه
  • گیرافتادن افتادن عصب اولنار
  • دردهای ناشی از مشکلات دیسک
  • احساس مور مور، گزگز وبی حسی اندام ها
  • در تشخیص فشار روی ریشه های عصبی که از بین مهره ها عبور کرده و توسط دیسک صدمه دیده تحت فشار قرار می گیرند کمک کننده است و به پزشک معالج در تشخیص میزان ضایعه ایجاد شده توسط دیسک صدمه دیده کمک می کند.

همچنین تست نوار عصب و عضله برای بررسی وضعیت بهبود پس از درمان دیسک کمر و گردن بصورت جراحی و یا روش های طب فیزیکی، موثر است. گاهی یک دیسک برای بیمار کمردرد ایجاد می کند اما بیمار کاملا بهبود می یابد اما پس از مدتی دوباره بیمار دچار درد می گردد. تعیین این مسئله که آیا این درگیری عصبی جدید است یا قدیمی با تست نوار عصب و عضله انجام می شود.

تشخیص و بررسی بیماری با نوار عصب

نوار عصب و عضله برای بررسی و تشخیص بیماری های زیادی انجام می شود. به طور کلی اختلالات حس، حرکت یا علایم عصبی بسته به تشخیص پزشک ممکن است نیاز به نوار عصب داشته باشند. ضعف عضلات، پرش عضلات، درد عصبی از سایر مواردی است که نوار عصب و عضله به تشخیص کمک می کند.

  • بررسی عضله زبان در مواردی که اختلالات بلع و صدا وجود دارد انجام می شود انجام آن شبیه به نوار عصب سایر قسمتها است.
  • الکترومیوگرافی عضله مقعد در بی اختیاری مدفوع یا دردهای کف لگن کاربرد دارد. در موارد بی اختیاری ادراری بخصوص در خانمها الکترومیوگرافی اسفنکتر حالب نیز انجام می شود.
  • در ضعف عضلانی ممکن است تست خاصی بنام تحریک مکرر عصبی انجام شود. در این حالت تحریکهای مکرر بر روی عضلات مبتلا انجام شده و خستگی عضله توسط آن بررسی می گردد.
  • همانطور که اشاره شد علاوه بر نوار عصب و عضله تستهای دیگری وجود دارد که تحت عنوان الکترودیاگنوز تقسیم بندی می شوند در این تستها راههای شنوایی، بینایی، حسی و حرکتی بررسی می شود.
  • نوار عصب و عضله در نوزادان و کودکان نیز انجام می شود اما کودکان نیاز به مهارتهای بیشتری دارد.

چرا نوار عصب و عضله انجام می شود؟

پزشک معالج، ممکن است در صورتی که بیمار علایم و نشانه هایی دال بر بیماری عصب و عضله و یا بیماری محل اتصال عصب و عضله داشته باشد درخواست انجام نوار عصب و عضله دهد. برخی از این علایم و نشانه ها از این قرارند:

  • سوزن سوزن شدن
  • مور مور و گزگز اندام ها خصوصا انگشتان دست و پا
  • خواب رفتگی دست ها یا پاها
  • ضعف عضلانی
  • درد عضلات و کرامپ
  • انواع خاصی از درد اندام ها

نوار عصب و عضله اغلب برای تشخیص و یا رد کردن موارد زیر ضروری است:

  • مشکلات عضلانی مانند دیستروفی های عضلانی و پلی میوزیت
  • مشکلات اعصاب محیطی مانند سندرم تونل کارپ و نوروپاتی ها
  • مشکلات سلولهای حرکتی در مغز و نخاع مانند ای ال اس
  • مشکلات محل اتصال عصب و عضله ماند میاستنی گراویس
  • درگیری ریشه های عصبی در گردن و کمر ناشی از فتق دیسک یا آرتروز
  • عارضه شبکه بازویی و یا لمبوساکرال

نکته مهم هنگام نوار عصب و عضله

  • از آنجا که نوار عصب و عضله بر روی اندامها انجام می شود ، بهتر است بیمار از لباس نسبتا گشاد و راحت استفاده کند.
  • برای انجام نوار عصب و عضله سطح اندام باید از مواد چرب و آرایشی و نیز تعریق پاک باشد. لذا بهتر است قبل از آن بیمار استحمام کرده باشد و یا حداقل از آرنج و زانو به پایین را کاملا شسته باشد.

آیا در تست نوار عصب و عضله سوزن وجود خواهد داشت؟

برخی از آزمایشات الکترومیوگرافی EMG شامل استفاده از یک سوزن بسیار کوچک است. بسته به مشکلی که پزشک در حال بررسی آن است، این سوزن به آرامی در گروه‌های عضلانی خاصی قرار می‌گیرد.

توجه به این نکته، همه مطالعات عصبی به EMG سوزنی احتیاج ندارند. نیاز یا عدم نیاز به الکترومیوگرافی سوزنی به آنچه پزشک بررسی می‌کند بستگی دارد. سوزنی که در این آزمایش به کار رفته احتمالاً کوچکترین سوزنی است که تاکنون تجربه دیده‌اید. سوزن مانند میکروفون عمل می‌کند و فعالیت الکتریکی در عضله شما را بر می‌دارد، سپس می‌توان برای تشخیص وجود ناهنجاری ارزیابی کرد.

این سوزن‌ها، علاوه بر اینکه بسیار کوچک هستند، هیچ چیزی در عضلات شما تزریق نمی‌کنند، و همچنین هیچ نمونه‌ای از عضلات شما نمی‌گیرند، آنها فقط به عضله شما “گوش می‌دهند”.

خطرات نوار عصب و عضله

  • ولتاژ پالس های الکتریکی مورد استفاده در طول نوار عصب بسیار کم بوده و خطری برای بیمار ندارد و درد زیادی ایجاد نمی کند.
  • در نوار عضله، یک سوزن نازک بداخل عضله وارد می شود که با سوزن تزریقات بسیار متفاوت بوده و ناراحتی مختصری ایجاد می کند .
  • خطرات به وضعیت پزشکی خاص بیمار بستگی دارد، اگر دستگاه پیس میکر قلب دارید، به پزشک خود بگویید، زیرا ممکن است اقدامات احتیاطی انجام شود.

نتایج نوار عصب و عضله

پزشک پس از فرآیند، نتایج را مرور خواهد کرد. اگرچه، در صورتی که مراقب سلامت دیگری EMG را تجویز کرده باشد، احتمالا تا زمان جلسه ملاقات بعدی با پزشک، فرد از نتایج مطلع نباشد.

اگر EMG، هرگونه فعالیت الکتریکی را در ماهیچه در حال استراحت نشان دهد، ممکن است فرد، درگیر موارد زیر باشد:

  • اختلال عضلانی
  • اختلالی که عصب هایی را که به ماهیچه متصل می شوند، درگیر می کند
  • التهاب ناشی از آسیب
  • در صورتی که EMG، فعالیت الکتریکی غیرطبیعی را در زمان انقباض نشان دهد، ممکن است فرد دچار فتق دیسک یا اختلال عصبی مثل ای ال اس یا سندروم تونل کارپال شده باشد.

سوال خود را مطرح کنید :


پاسخی بگذارید