علائم صرع در کودکان و راه مراقبت از آن

متخصص مغز و اعصاب: تشنج ناشی از افزایش ناگهانی فعالیت الکتریکی در مغز است. همه این ها ناشی از اختلالات مختصر در عملکرد مغز است، که اغلب با از دست دادن یا تغییر در میزان هوشیاری همراه است. تشنج می تواند ترسناک باشند، اما پرستار کودک نترسید تاکید میکنم اکثر آنها تنها چند دقیقه طول می کشد، و خودش متوقف می­شود و تهدید جدی برای سلامتی نیست.فردی که تاکنون دو یا چندین مرتبه دچار تشنج شده باشد، احتمالا در وی بیماری صرع تشخیص داده می­شود، که به عنوان اختلال تشنج نیز شناخته می شود.

هنگام تشنج کودک نترسید!

معمولا فعالیت الکتریکی در مغز توسط نورون ها در نقاط مختلف انجام می­شود که سیگنال های مختلف را در زمان های مختلف ارسال می کنند. در طی تشنج، انگار تعداد زیادی از نورونها به یکباره فرمان آتش صادر می­کنند.

این فعالیت الکتریکی غیر طبیعی می تواند منجر به علایم مختلف بشود که بستگی به نقطه وقوع این اتفاق در مغز دارد. علایمی نظیر احساست غیر معمول، اسپاسم عضلانی غیر قابل کنترل و از دست دادن هوشیاری. برخی از تشنج ها ممکن است ناشی از یک مشکل پزشکی دیگر مانند تب، عفونت، آسیب سر، مسمومیت اتفاقی یا مصرف بیش از حد مواد مخدر باشند.

آنها همچنین می توانند توسط یک تومور مغزی یا سایر مشکلات که بر مغز اثر می گذارند ایجاد شود. و به طور کلی هر چیزی که باعث کمبود ناگهانی اکسیژن یا کاهش جریان خون به مغز می شود، می تواند باعث تشنج شود. در بعضی موارد، علت تشنجی هرگز پیدا نشده است.

تشنج های ناشی از تب (Febrile seizures) ممکن است در کودکان زیر  6 سال نیز رخ دهد. با اینکه می­توانک باشد اما این تشنج ها معمولا کوتاه هستند و به ندرت مشکلی جدی یا طولانی مدت دارند، مگر اینکه تب با یک عفونت جدی مانند مننژیت مرتبط باشد. سینکوک (SIN-ko-pee)، یا غش کردن، در کودکان و نوجوانان بزرگتر شایع نیست. وقتی این اتفاق می افتد، بچه ها ممکن است تشنج کوتاه داشته باشند. آنها ممکن است چند بار تکان بخورند و یا ناگهان جمع شوند یا تشنج کنند.خوشبختانه غش کردن به ندرت نشانه ای از صرع است. اکثر بچه ها بسیار سریع (چند دقیقه تا چند دقیقه) بهبود می یابند و به درمان تخصصی نیاز ندارند.

اگر کودکی تشنج داشته باشد

ابتدا پرستار کودک باید اطمینان حاصل کند که کودک در یک مکان امن قرار دارد و احتمال آسیب دیدن وی وجود ندارد.  باید کودک را روی زمین در یک منطقه امن قرار دهد، ترجیحا در سمت راست خود. همچنین:

  •  باید اشیای اطراف را حذف کند.
  •  باید هر لباس را در اطراف سر یا گردن بیرون آورد.
  •  سعی نکند دهان کودک را باز کند یا چیزی بین دندان قرار دهد و تلاش نکند حرکات کودک را محدود کند.

هنگامی که به نظر می رسد تشنج به پایان رسیده است، باید به آرامی،در حالتی آسوده قرار دهد و از وی وحافظت کند.برای کودک بهتر است تا زمانی که به طور کامل بهبود پیدا نکرده است، به آرامی دراز بکشد. اگر کودک علائم زیر را داشت، باید بلافاصله با اورژانس تماس گرفته شود.

  • تنفس دشوار است.
  • رنگ چهره تبدیل به رنگ آبی می شود.
  • کودک در اثر تشنج صدمه دیده است.
  • به نظر می رسد کودک بیمار است.
  • یک بیماری قلبی تشخیص داده شده دارد.
  • پیش از آن هیچ تشنجی نداشته است.

همچنین اگر کودک قبلا تشنج داشته، اما در موردی تشنج بیش از 5 دقیقه طول بکشد،پرستار کودک  نترسید باید با اورژانس تماس حاصل کند. اگر کودک شما به طور معمول نفس بكشد و تشنج فقط چند دقیقه طول بكشد، می توانید صبر كنید تا اجازه دهید تا با دکتر خود تماس بگیرید. پس از تشنج، کودک اغلب خسته یا گیج است و ممکن است به خواب عمیق (به نام دوره statistical). فرو رود. لازم نیست کودک را تا زمانی که به راحتی تنفس می­کنید بیدار کند. همچنین سعی نکند به کودک غذا یا نوشیدنی بدهد تا زمانی که بیدار شود.برای یک کودک مبتلا به تشنج تب، پزشک ممکن است داروهای کاهش دهنده تب مانند ایبوپروفن یا استامینوفن را تجویز کند.

زمان حمله صرع چه اتفاقی می افتد؟

انواع متفاوتی از حملات صرع وجود دارد. نوع صرعی که کودک را درگیر نموده است بستگی به این مسیله دارد که کدام بخش از مغز دچار آسیب و اختلال شده باشد. دو نوع تشنج وجود دارد.تشنج کانونی و تشنج عمومی. تشنج کانونی تنها بر یک سمت مغز تاثیر می گذارد و تشنج عمومی دو طرف مغز را تحت تاثیر قرار می دهد. به صورت کلی کودکان و افراد بالغ انواع مشابهی از تشنج را تجربه می نمایند هر چند که بعضی از تشنج ها ممکن است در کودکان شایع تر از بزرگسالان باشد.

انواع مختلف تشنج

حرکات تکراری

احساسات غیر طبیعی مانند تجربه مزه های غریب در دهان یا بوی خاصی در تنفس یا احساس ناراحتی در معده

در بعضی از انواع تشنج یک کودک ممکن است از اینکه در حال دچار شدن به حمله صرع است آگاه باشد. در سایر انواع تشنج  کودک ممکن است از چگونگی حمله آگاه نبوده و خاطره ای از وضعیت خود در زمان حمله نداشته باشد. برخی از کودکان نیز ممکن است این حمله را در خواب تجربه نمایند که به تشنج خواب یا تشنج شبانه شناخته می شود. تشنج در خواب می تواند بر الگوی خواب تاثیر گذار بوده و کودک در روز بعد احساس گیجی یا خستگی نماید.

درمان کودک مبتلا به صرع

در طی درمان بیماری صرع در کودکان مراجعه به متخصص اطفال یا متخصص مغز و اعصاب کودکان از موارد مهمی است که باید توسط والدین مورد توجه قرار گیرد. گاهی اوقات استفاده از یک پرستار با تجربه که در خصوص این بیماری تجربه و دانش کافی دارد نیز از موارد قابل اهمیت می باشد.-         استفاده از دارو های ضد تشنج بیشتر مبتلایان به بیماری صرع معمولا داروهای ضد تشنجی را برای کنترل حمله های تشنج استفاده می نمایند. این داروها به عنوان داروهای AEDs شناخته می گردند. یک متخصص مغز واعصاب با بررسی شرایط کودک شما بهترین داروها را برای کنتر ل تشنج او مورد استفاده قرار میدهد.  اکثر این داروها با هدف توقف تشنج ها استفاده می گردند اما متاسفانه گاهی باعث توقف قطعی آنها نمی شوند. اکثرا کودکانی که با دوزمناسب از داروهای ضد تشنج استفاده می نمایند توقف حمله های صرع را نشان می دهند. مانند سایر داروها این داروها نیز ممکن است سبب بروز بعضی عوارض جانبی ناخواسته در کودک گردد. در صورت مشاهده عوارض جانبی ناخواسته، هرگز بدون مشورت با متخصص مغز و اعصاب و پزشکان معالج کودک از قطع ناگهانی داروهای او اجتناب ورزیده و پیش از هر اقدامی با متخصصان مشورت نمایید. قطع ناگهانی داروها سبب آغاز مجدد تشنج ها و یا بروز حملات شدیدتر در کودک گردد. اگرچه این داروها برای بیشتر کودکان تاثیرات مساعدی به جا می گذارد اما ممکن است دراین میان موارد استثنایی هم وجود داشته باشند که باید توسط دکتر موردارزیابی قرار گیرد و سایر روش های درمانی جایگزین گردد.

 

رژیم کتوژنیک

برای درمان صرع در کودکان و بعضی از افرادی که از داروهای ضد تشنج استفاده نموده اند و به نتایج مطلوبی نرسیده اند استفاده از یک رژیم کتوژنیک میتواند تا حد زیادی تعداد حملات صرع را کاهش داده و به بهبود شرایط کودک کمک نماید. این رژیم غذایی باید به همراه دارودرمانی مورد استفاده قرار گیرد و توسط یک متخصص تغذیه و با توجه به شرایط جسمی کودک تنظیم گردد.

جراحی صرع

بنا به نظر متخصص مغز و اعصاب لازم است بعضی از کودکان که با بیماری صرع دست به گریبان هستند تحت نوعی عمل جراحی قرار گیرند. وسعت  این جراحی براساس اینکه این بیماری در کدام قسمت مغز رشد یافته و باعث تخریب شده است تعیین می گردد.  به صورت کلی این جراحی به منظور کاهش تعداد و شدت تشنج هایی که کودک را دچار نموده انجام می شود و منجر به برداشتن بخشی از مغز کودک می گردد.

اولین لبخند نوزاد چه مدت پس از تولد مشاهده خواهد شد
مطالعه کنید

الگوی تشنج

تشنج در بعضی از کودکان ممکن است در پاسخی به استرس و هیجان بیش از حد و قطع داروها و یا کم خوابی بروز نماید. با تهیه یک لیست از زمان هایی که کودک  دچاره حمله صرع شده است تا حد زیادی در یافتن ریشه و علت بروز تشنج کمک می نمایید. با شناسایی عوامل محرک تا حد ممکن میتوان از این عوامل دوری نموده و تعداد حملات تشنج را تا حد زیادی کاهش داد.

واکسیناسیون

بعضی از والدین نسبت به تزریق واکسن های دوره ای به کودکانی که دچار صرع هستند تردید داشته و امکان ایجاد صدمه به کودک خود را در نظر می گیرند اما لازم است بر طبق توصیه سازمان جهانی بهداشت هر کودکی در مقابل بیماریهای عفونی واکسینه گردند. کودکان مبتلا به صرع لازم است تمام واکسن های لازم را دریافت نماید. می توان از پزشک خانواده اطلاعات مناسبی در خصوص زمان مناسب و تعداد واکسن های مورد نیاز برای دریافت گردد.

 

فعالیت های ورزشی

بیشترکودکانی که با مشکل صرع روبرو هستند میتوانند مانند سایر کودکان در فعالیت های مختلف شرکت نمایند. ورزش های ساده ای مانند شنا و دوچرخه سواری برای این کودکان بیشتر توصیه شده است.  لازم است در هنگام ورزش و فعالیت های پرهیجان یک فرد با تجربه و آمورش دیده درکنار کودک حضور داشته باشد تا در صورت بروز نشانه های تشنج عکس العمل مناسبی را از خود نشان دهند.

انجمن صرع

عضویت در انجمن هایی که در مورد بیماری صرع هستند فرصتی مغتنم برای والدینی کودک مبتلا به صرع دارند محسوب می گردد تا با دریافت اطلاعات کافی دراین خصوص به مدیریت علایم صرع فرزندشان کمک نمایند.

بیماری صرع در کودکان بهبود می شود؟

ماهیت صرع و تشنج ممکن است در طول زمان دچار تغییر گردد. گاهی هر چقدر سن کودک به اواسط دوره نوجوانی  نزدیکتر شود تعداد و شدت تشنج ها در این بیماری کاهش می یابد. گاهی اگر فرد بیماری که در حال استفاده از داروی ضد تشنج  است تا حدود دو سال علایمی از تشنج را نشان نداده باشد ممکن است پزشک متخصص تصمیم به قطع داروهای کودک نماید.

والدین کودک مبتلا به صرع ممکن است احساسات متفاوتی را تجربه نمایند. اگر کودک شما با این بیماری روبرو است  ممکن است نیاز به اندکی زمان داشته باشید تا با شرایط جدید سازگار شده و با تاثیرات احتمالی این بیماری بر کلیه اعضای خانواده مطلع گردید.  معمولا احساسات والدین با افزایش اطلاعات در خصوص این بیماری تعدیل می گردد. مرکز سلامت اول با بهره گیری از پرستاران کودک و مشاوران با تجربه در خصوص بیماری صرع آماده خدمت رسانی به خانواده های محترم و فرزندان عزیز آنها هستند.

سوال خود را مطرح کنید :


پاسخی بگذارید